Dzień 2
Wyznanie wiary – słowo połączone ze znakiem

 

W drugim dniu Triduum zwracamy uwagę na różnorodne znaki, które są związane z wyznawaniem wiary w czasie Eucharystii, a także tymi, które spotykamy w codziennym życiu. Podajemy również propozycję, aby Rok Wiary upamiętnić szczególnym rodzajem znaku, przypominającym o Symbolu wiary.

 

 

Myśli do medytacji i homilii

 

W wielu modlitwach słowa łączymy z gestami. Czynimy tak przede wszystkim przy znaku krzyża. Wypowiadamy słowa, które są niezwykle bogate w treść i czynimy znak, który również kryje w sobie ważne przesłanie. Połączenie słów z gestem nadaje modlitwie jeszcze większą głębię.

 

Podobnie jest w czasie pierwszego aktu pokuty, jaki odmawiamy w czasie Mszy Świętej. Wyznając naszą winę uderzamy się w piersi, aby słowa połączone z gestem, jeszcze wyraźniej wyrażały to, co przeżywamy w sercu. W przypadku aktu pokutnego jest to uznanie grzechu oraz skrucha i żal, z powodu ich popełnienia.

 

W czasie modlitwy eucharystycznej kapłan nie tylko wypowiada słowa, lecz spełnia także wiele gestów: rozkłada ręce, wyciąga je nad darami, czyni nad nimi znak krzyża, pochyla się, a w czasie końcowej doksologii podnosi w górę Ciało i Krew Chrystusa. Każdy z tych gestów łączy się ściśle z wypowiadanymi słowami i jeszcze wyraźniej wyraża ich treść.

 

Skłon ciała w czasie odmawiania Credo

 

Przypominając sobie tę praktykę Kościoła chcemy dziś uważniej przyjrzeć się gestowi, który jest przewidziany w Credo, które odmawiamy w niedziele i uroczystości w czasie Eucharystii. Dokumenty liturgiczne podają takie zalecenie: „Wyznanie wiary śpiewa lub recytuje kapłan razem z ludem (por. nr 68). Wszyscy stoją. Na słowa: I za sprawą Ducha Świętego itd. głęboko się pochylają, a w uroczystości Zwiastowania i Narodzenia Pańskiego przyklękają” (137).

 

Dlaczego Kościół wprowadził taki nakaz? Wprowadził go na tej samej zasadzie, na jakiej wprowadził różne gesty w różnych modlitwach. W tym przypadku głęboki skłon, a dwa razy w roku przyklęknięcie, ma zwrócić szczególną uwagę na jedną z prawd wiary. Chodzi o prawdę kluczową dla chrześcijaństwa, a jest nią prawda o tym, że Bóg stał się człowiekiem. Czy można o tej prawdzie mówić tak, jakby człowiek opowiadał o czymś mało ważnym? Nikt, kto ma choć trochę świadomości, czym jest Wcielenie Syna Bożego i co to znaczy, że Bóg zamieszkał pośród ludzi i dokonał dzieła odkupienia, ten nie potrafi o tej prawdzie mówić bez ciągle na nowo przeżywanego zdumienia, zachwytu, wdzięczności i gotowości przyjmowania Tego, który także dziś przychodzi, by wejść w nasze życie. Tu nie wystarczają same słowa. Potrzebne jest zaangażowanie całego ciała. Człowiek więc skłania się głęboko przed tajemnicą, która się kiedyś dokonała i która nieustannie się uobecnia.

 

W pewnym sensie pierwowzorem takiego działania jest przeżycie liturgii słowa w czasie Wigilii Paschalnej. Gdy skończą się czytania ze Starego Testamentu i mają się rozpocząć czytania z Nowego Testamentu, liturgia przewiduje przeżycie kilku znaków. Zapala się na ołtarzu świece, kapłan intonuje hymn „Chwała na wysokości Bogu”. Wszyscy zgromadzeni podejmują radosny śpiew, włączają się organy, biją dzwony, a ministranci dzwonią dzwonkami.

 

Posługując się tym obrazem można powiedzieć, że podczas odmawiania Credo, gdy ogłaszamy, że Bóg stał się Człowiekiem i pośród nas zamieszkał, w naszej duszy zapala się światło i dzwonią dzwony. Jest to tak ważna prawda dla każdego z nas, że każdy czyni głęboki skłon, wielbiąc Boga, który do nas przyszedł i radując się tym, że także dzisiaj przychodzi.

 

Dobrze by było, aby jednym z owoców Roku Wiary, było głębsze zrozumienie tego znaku i przeżywanie go z całym zaangażowaniem umysłu i serca. W wielu wspólnotach znak ten nie istnieje. Wierni nie wykonują skłonu, a duszpasterze nie wyjaśniają znaczenia tej prostej czynności. Teraz jest wyjątkowa okazja, aby ten szczegół, który tylko z pozoru wydaje się mało ważnym elementem, przyczynił się do tego, aby głębiej przeżywać całe Credo.

 

 Znaki w przestrzeni naszego życia

 

Mówiąc o znakach, które towarzyszą naszemu wyznaniu wiary, warto przypomnieć także inne znaki, które zrodziły się z wiary i tę wiarę wyrażają. Gdy ktoś przemierza miasta i wioski naszej Ojczyzny, łatwo zauważa niezliczoną wprost liczbę znaków religijnych, przypominających o Bogu i dokonanym przez Niego dziele odkupienia.

 

Mówią o tej prawdzie liczne kościoły i kaplice. Niektóre są wybudowane przed wiekami, inne powstały w naszych czasach. Każda z tych sakralnych budowli została wzniesiona przez ludzi wierzących, którzy chcieli mieć miejsce modlitwy. Każda kieruje naszą myśl ku Bogu, który jest obecny pośród nas.

 

W bardzo różnych miejscach możemy spotkać krzyże, figurki, kapliczki i inne znaki wiary. Często przypominają one miejsca ważnych przeżyć dla ludzi, jak śmierć bliskich osób, czy też wyraz wdzięczności za otrzymane łaski. Znaki te również skłaniają do modlitwy dziękczynienia i prośby. Mówią o Bogu, który jest z człowiekiem na jego drogach życia.

 

Znaki religijne w domach

 

Bardzo ważną rolę odgrywają również znaki religijne w domach ludzi wierzących. Ci, którzy swoją wiarę przeżywają głęboko i starają się według niej żyć, zazwyczaj mają w swoich mieszkaniach takie znaki. Wyróżnione miejsce wśród nich ma znak krzyża. Są również obrazy i rzeźby, przedstawiające Chrystusa, Maryję, aniołów lub świętych.

 

W wielu mieszkaniach chrześcijan jest również wyróżnione miejsce modlitwy w postaci małego ołtarzyka. Tam można umieścić także księgę Pisma Świętego, którą członkowie rodziny odczytują w czasie wspólnego spotkania.

 

Zdarza się jednak, że w niektórych mieszkaniach ludzi, którzy uważają się za wierzących, nie ma znaków religijnych. Są różne obrazy i zdjęcia, ale wśród nich brak takich, które wprost mówią o Chrystusie lub Jego Matce albo o Świętych.

 

Zakończenie Roku Wiary jest dobrą okazją do tego, aby przyjrzeć się wystrojowi naszych mieszkań. Być może dla wielu rodzin widzialnym owocem pracy nad swoją wiarą i nową formą wyznania jej wobec innych będzie umieszczenie w mieszkaniu znaków religijnych lub zrobienie w nim specjalnego ołtarzyka albo też umieszczenie w widzialnym miejscu nowego znaku, jakim jest Credo wypisane na metalowej tablicy.

 

Nowy znak w naszych kościołach i mieszkaniach

 

Osoby i wspólnoty, które głęboko i z wielkim zaangażowaniem przeżywały rok wiary, odczuwają również potrzebę zachowania widzialnego znaku tego szczególnego czasu. Chodzi nie tyle o to, aby z sentymentem wspominać to, co kiedyś było, ale by coraz intensywniej przeżywać wartości, które zostały na nowo odkryte. Takim skarbem jest Skład Apostolski, Symbol Wiary.

 

W starożytnej tradycji nie wolno było go wypisywać na tablicach. Jedynym miejscem, w którym powinno być wyryte to streszczenie całej Biblii, jest ludzkie serce. Ono ma bić każdą z dwunastu prawd wiary. Żadna z nich nie może być suchą tylko formułą o niezrozumiałej treści. Przeciwnie. Z każdego artykułu wiary, przekazanego przez Apostołów, tryska życie i nadaje właściwą głębię ludzkiej codzienności.

 

Dziś teksty Credo są wypisane w różnych formach zarówno w katechizmach, jak i w książkach i na obrazkach. Na zakończenie Roku Wiary proponowane jest dla chętnych wprowadzenie nowego rodzaju znaku w przestrzeń naszych kościołów. Może on spełnić ważną rolę, jeśli zostanie dobrze wyjaśniony i jeśli duszpasterze będą do niego nawiązywać w ciągu roku liturgicznego.

 

Tym znakiem jest metalowa tablica z tekstem Składu Apostolskiego, ale uczyniona w taki sposób, że można ją zasłaniać i odsłaniać. Oprócz samej tablicy potrzebna jest również zasłona, aby ją w odpowiednim czasie rozsuwać i zasuwać. Można wskazać kilka motywów takiego działania:

 

- Przypomnienie o starożytnej tradycji, która nakazywała wypisywać Credo w ludzkim sercu, a więc w ukryciu przed oczyma. Zasłonięty tekst dwunastu artykułów wiary odsyła do serca i każe postawić pytanie, czy Credo jest dość czytelnie wypisane w sercu.

- W tradycji Kościoła, szczególnie na Wschodzie, zasłania się wszystkie skarby, aby ukazać, że kryje się w nich tajemnica i trzeba do nich podchodzić z pokorą. Zasłanianie służy podkreśleniu wielkości skarbu, który posiadamy. Credo należy do największych skarbów chrześcijan.

- Pojawienie się w przestrzeni kościoła znaku, który ma inny charakter niż te już istniejące, może przyczynić się do ubogacenia wielu wydarzeń, przeżywanych w roku liturgicznym. Dotyczy to szczególnie odnowy przyrzeczeń chrzcielnych w czasie Wigilii Paschalnej, celebracji sakramentu chrztu, rozpoczynania bądź kończenia okresów liturgicznych. Można wtedy dokonać odsłonięcia i zasłonięcia tekstu Credo, aby pomóc każdemu postawić sobie pytanie o rozwój wiary.

- Proponowany znak byłby również ubogaceniem zamknięcia Roku Wiary. W uroczystość Chrystusa, Króla Wszechświata, nastąpiłoby zasłonięcie tekstu Credo (umieszczonego tam np. w czasie Triduum przed zakończeniem Roku Wiary). Po zasłonięciu tekstu, wszyscy byliby zaproszeni, aby wyznać wiarę, wypisaną w sercu. Szczegółowa propozycja podana jest poniżej.

 

Różne formy zapisu Składu Apostolskiego

 

Przy szczegółowym omawianiu Składu Apostolskiego wyróżniamy w nim dwanaście artykułów wiary. Taki opis znajduje się m.in. w Katechizmie Kościoła Katolickiego. Niekiedy w tekście Credo wyróżnia się niektóre fragmenty przez napisanie ich dużymi literami. Najczęściej wyróżnia się imiona Ojca, Syna i Ducha Świętego podkreślając przez to prawdę, że w Credo wyznajemy przede wszystkim wiarę w Boga w Trójcy Świętej Jedynego.

 

Można też podzielić tekst Credo na dwie części. Pierwsza z nich jest wyznaniem wiary w Boga, a druga wyznaniem wiary w Kościół. Przy takim ujęciu zwracamy najpierw uwagę na tajemnicę Boga w Trójcy Świętej Jedynego, a następnie na misterium obecności Boga w życiu ludzi. Dzięki tej obecności istnieje Kościół, a w nim nieustannie uobecnia się tajemnica przebaczenia grzechów i obdarzania człowieka udziałem w życiu wiecznym. To misterium Kościoła i jego działania tworzą wszystkie trzy Osoby Boże. Kościół jest ludem Bożym, Ciałem Chrystusa i Świątynią Ducha Świętego. Wiara w Kościół jest wiarą w obecność i działanie Boga pośród ludzi w każdej epoce dziejów i każdym miejscu. Dlatego proponowane jest wyróżnienie wiary w Kościół w sposobie graficznego przedstawienia tekstu Credo. Ta właśnie forma przedstawienia jest proponowana do umieszczenia w kościele.

 

 

 

WIERZĘ W BOGA,

Ojca wszechmogącego,

Stworzyciela nieba i ziemi

 

I W JEZUSA CHRYSTUSA,

Syna Jego jedynego,

Pana naszego,

który się począł z Ducha Świętego,

narodził się z Maryi Panny.

Umęczon pod Ponckim Piłatem,

ukrzyżowan, umarł i pogrzebion.

Zstąpił do piekieł.

Trzeciego dnia zmartwychwstał,

Wstąpił na niebiosa,

siedzi po prawicy Boga Ojca

wszechmogącego.

Stamtąd przyjdzie sądzić

żywych i umarłych.

 

wierzę
W DUCHA ŚWIĘTEGO,

święty Kościół powszechny,

świętych obcowanie,

grzechów odpuszczenie,

ciała zmartwychwstanie,

żywot wieczny.

Amen.

 

 

Wierzę w

BOGA,

Ojca wszechmogącego,

Stworzyciela nieba i ziemi

I w Jezusa Chrystusa,

Syna Jego jedynego,

Pana naszego,

który się począł z Ducha Świętego,

narodził się z Maryi Panny.

Umęczon pod Ponckim Piłatem,

ukrzyżowan, umarł i pogrzebion.

Zstąpił do piekieł.

Trzeciego dnia zmartwychwstał,

Wstąpił na niebiosa,

siedzi po prawicy Boga Ojca

wszechmogącego.

Stamtąd przyjdzie sądzić

żywych i umarłych.

Wierzę w Ducha Świętego,

 

święty

 KOŚCIÓŁ

powszechny,

świętych obcowanie,

grzechów odpuszczenie,

ciała zmartwychwstanie,

żywot wieczny.

Amen.

 

 

Wierzę w Boga,

Ojca wszechmogącego,

Stworzyciela nieba i ziemi

I w Jezusa Chrystusa,

Syna Jego jedynego,

Pana naszego,

KTÓRY SIĘ POCZĄŁ
Z DUCHA ŚWIĘTEGO,

narodził się z Maryi Panny.

Umęczon pod Ponckim Piłatem,

ukrzyżowan, umarł i pogrzebion.

Zstąpił do piekieł.

Trzeciego dnia zmartwychwstał,

Wstąpił na niebiosa,

siedzi po prawicy Boga Ojca

wszechmogącego.

Stamtąd przyjdzie sądzić

żywych i umarłych.

Wierzę w Ducha Świętego,

święty Kościół powszechny,

świętych obcowanie,

grzechów odpuszczenie,

ciała zmartwychwstanie,

żywot wieczny.

Amen.

 

 

 

Jeszcze inną formą zapisu tekstu wyznania wiary jest podkreślenie tylko jednego fragmentu. Jest nim ta część Credo, która mówi, że Bóg stał się Człowiekiem. Tę właśnie część Credo wyróżniamy w czasie liturgii dokonując głębokiego skłonu lub przyklękając na słowo, które o tej niezwykłej prawdzie mówią. Ten skłon jest przewidziany przy dłuższym wyznaniu wiary, odmawianym w niedziele i uroczystości. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby w prywatnym odmawianiu Składu Apostolskiego dokonywać skłonu głową, gdy wyznajemy z głębi serca, że Syn Boga wszechmogącego stał się jednym z nas i wszedł w nasze życie.

 

Symbol wiary w domach chrześcijan

 

Można również zachęcić wiernych, aby zainteresowali się umieszczeniem symbolu wiary (z zasłonami) w swoich mieszkaniach. Byłby to nowy rodzaj znaku religijnego w przestrzeni, w której żyje domowy Kościół. W nowy sposób przypominałby o wierze i jej treści, a potrzebie przyjmowania sercem całego objawienia i wyznania go ustami oraz całym życiem.

 

Zasłanianie i odsłanianie tekstu Credo mogłoby mieć w życiu domowego Kościoła swoją szczególną obrzędowość, związaną z modlitwą, inicjacją religijną dzieci, mobilizacją do coraz lepszego poznawania prawd wiary. Zwyczajnie tekst Credo byłby zasłonięty, ale w wybranych okolicznościach, rodzice wraz z dziećmi mogliby przeżywać osłonięcie zapisanego wyznania wiary, a następnie jego zasłonięcie. Symbolika tych czynności była już wyjaśniona wcześniej.

 

Modlitwa powszechna

 

Wstęp: Dziękując Bogu za wielki dar wiary z ufnością przedstawmy Mu nasze prośby.

 

1. Módlmy się za Kościół święty, aby wszyscy jego członkowie umieli doceniać skarb wiary, który został im ofiarowany.

2. Módlmy się za rządzących naszą Ojczyzną, aby szanowali prawa ludzi do praktyk religijnych i unikali wszelkiej dyskryminacji ze względu na wyznawaną wiarę.

3. Módlmy się za rodziców, katechetów i innych chrześcijan, którzy byli dla nas świadkami wiary, aby radowali się coraz głębszym zjednoczeniem z Bogiem.

4. Módlmy się za tych, którzy utracili wiarę, aby dzięki łasce Bożej i postawie ludzi wierzących, odzyskali dar przyjaźni z Bogiem.

5. Módlmy się za naszych zmarłych (szczególnie N.), aby świat Boży, który na ziemi poznawali przez wiarę, stał się w pełni ich udziałem w niebie.

6. Módlmy się za nas samych, abyśmy dziękując Bogu i ludziom za dar wiary, codziennie na nowo odkrywali, jak wielki skarb nosimy w naszych sercach.

 

Modlitwa: Miłosierny Boże, który dajesz się nam poznać jako dobry Ojciec, troszczący się o swoje dzieci. Przyjmij nasze pokorne prośby przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

 

News
  • Cotygodniowa adoracja

    2013-11-21

    Adoracja Najświętszego Sakramentu, proponowana na ostatni tydzień Roku Wiary: Przed obrzędem „Redditio Symboli”.

  • Obrzęd zamknięcia Roku Wiary - skrót

    2013-11-15

    Przygotowaliśmy pomoce dla księży na zamknięcie Roku Wiary: dwustronicowy skrót obrzędu.

  • Świadectwo z parafii - zamknięcie Roku Wiary

    2013-10-30

    Otrzymaliśmy świadectwo z zamknięcia Roku Wiary w parafii archidiecezji częstochowskiej. Zachęcamy do zapoznania się z nim i przesłania dalszych informacji i opisów.

  • Cotygodniowa adoracja

    2013-10-16

    Adoracja Najświętszego Sakramentu, proponowana na 28. tydzień okresu zwykłego czyli 53. tydzień Roku Wiary, nawiązuje do drugiej części KKK. Jej temat brzmi: „Liturgia Godzin”.

  • Tablice Credo

    2013-10-14

    Tekst Credo wyryty w sercu i na tablicach - trwałym znakiem przeżycia Roku Wiary.

Newsletter
Bądź na bieżąco - zapisz się newslettera!
Wizyty
Dzisiaj: 24 Wszystkie: 43366